Giỏ hàng

EPA- Cơ chế chống sụt cân suy mòn trong ung thư.

Eicosapentaenoic Acid (EPA) là một acid béo Omega 3 đã được nghiên cứu khá đầy đủ trong can thiệp dinh dưỡng đối với chứng sụt cân do ung thư.

Tình trạng sụt cân ở bệnh nhân ung thư không thể cải thiện được bằng việc tăng lượng thức ăn nặp vào cơ thể

Các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng có đối chứng trên 105 đối tượng bệnh nhân ung vú, ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư buồng trứng cho thấy khi tăng năng lượng nạp vào lên gấp 1.5 đến 1.7 lần năng lượng tiêu hao lúc nghỉ (REE) ở nhóm được tư vấn dinh dưỡng so với nhóm không có tư vấn dinh dưỡng thì các chỉ số về cân nặng, chỉ số khối nạc và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân không có sự cải thiện đáng kế nào được ghi nhận.

Vì nguyên nhân dẫn đến sụt cân, suy mòn do ung thư không đơn thuần là bệnh nhân giảm ăn mà đó chỉ là một nguyên nhân nhỏ dẫn đến suy mòn, nguyên nhân thực sự là do sự xuất hiện của khối u, 1 tế bào bất thường trong cơ thế gây ra các rối loạn về chuyển hóa rất phức tạp. điều trị chỉ có thể thành công khi những thay đổi chuyển hóa đó được điều hòa và được khắc phục.

 Việc đưa vào cơ chất có hoạt tính chuyển hóa eicosapentaenoic acid (EPA) trong chế độ ăn đã được công nhận làm giảm các cơ chế viêm gây nên các xáo trộn chuyển hóa của suy mòn do ung thư.

EPA là gì?

Eicosapentaenoic Acid (EPA) là một acid béo Omega 3 có câu trúc hóa học như sau:

 

Đây là một acid béo thiết yếu vì cơ thể không thể tự tổng hợp được hoặc tổng hợp được rất ít và rất chậm nên cần bổ sung từ bên ngoài như từ thức ăn hoặc thực phẩm chức năng.

Cơ Chế Tác Động

Bổ sung EPA làm giảm sự sản xuất các cytokine gây viêm như IL-1, IL-6 và TNF-a và làm giảm hoạt động của các yếu tố dị hóa đặc hiệu (PIF).

Cơ xương

Các khối u sản xuất và phóng thích một glycoprotein là proteolysis-inducing factor (PIF) vào trong tuần hoàn. PIF tương tác với cơ xương và làm trung gian cho việc mất khối nác của cơ thể qua các cơ chế liên quan đến giảm sản xuất protein và tăng thoái giáng protein. Sự gắn PIF vào các receptor trên bề mặt các tế bào cơ xương dẫn đến phóng thích arachidonic acid (AA) từ phospholipids màng. AA được chuyển hóa thành prostaglandin E2 và các eicosanoids khác. Một trong các chất chuyển hóa (15-hydroxyeicosatetraenoic acid) đóng vai trò một chất trung gian nội bào làm tăng sự thoái giáng các protein sợi cơ qua con đường ly giải protein ubiquitin-proteasome. Với việc cung cấp EPA, thành phần AA màng tế bào được thay thế một phần bằng EPA, dẫn đến giảm khả năng phóng thích các chất trung gian eicosanoid của quá trình thoái giáng protein. Điều trị trước bằng EPA loại bỏ hoàn toàn tác động gây suy mòn của PIF và cũng ngăn ngừa sụt cân ở chuột mang ung thư.

Các đại thực bào

Giống như trong tế bào cơ xương, các nguồn acid béo ảnh hưởng đến thành phần của lớp phospholipid kép trong màng đại thực bào. Sự thế chỗ AA bởi EPA đã được chứng minh làm thay đổi các hệ thống tín hiệu thứ cấp bên trong đại thực bào, do đó làm giảm sự sản xuất các cytokine viêm.

EPA cạnh tranh arachidonic acid cho các men cyclo-oxygenase (COX) và lipoxygenase (LOX) để chuyển thành các eicosanoid. Các eicosanoid hình thành từ arachidonic acid có tính gây viêm, trong khi các eicosanoid được hình thành từ EPA có tính kháng viêm

Liều khuyến cáo tối ưu hiệu quả của EPA với bệnh nhân ung thư.

 Theo nghiên cứu của Wigmore và cộng sự vào năm 1996 và năm 2000 trên nhóm đối tượng bệnh nhân ung thư tụy tiến triển không điều trị và đang sụt cân cho kết quả tăng cân và ổn định cân nặng tốt ở cả 2 liều điều trị với EPA là 2g / ngày và 6 g/ngày.

Wigmore, et al. Nutrition 1996

Wigmore, et al. Nutr Cancer. 2000

Thiết kế nghiên cứu

18 bệnh nhân ung thư tụy. Sụt trung bình 2,9 kg/tháng. Dầu cá tương đương 2 g EPA/ngày x 3 tháng

20 bệnh nhân ung thư tụy. Sụt trung bình 2,9 kg/tháng. EPA tinh khiết 6 g /ngày x 3 tháng

Kết quả nghiên cứu

Ổn định cân nặng, có một sự tăng cân trung bình 0,3 kg/tháng

Ổn định cân nặng, có một sự tăng cân trung bình 0,5 kg/tháng


Khuyến cáo từ Hội Dinh Dưỡng đường Tĩnh mạch và đường Tiêu hóa Hoa Kỳ (ASPEN):

Do đó 2g/ ngày là liều EPA tối ứu giúp bệnh nhân ung thư ngăn chặn các rối loạn chuyển hóa trong cơ thể góp phần chống lại tình trạng sụt cân suy mòn.

Các cách bổ sung EPA cho bệnh nhân ung thư.

EPA có chủ yếu trong dầu cá các loại cá béo, cá sống ở môi trường dưới biển sâu như cá tríc, cá mòi, cá thu, cá trổng, cá sardine…Đối với người bình thường nhu cầu hằng ngày là 500mg/ngày có thể dễ dàng bổ sung qua thực phẩm, 1 tuần ăn 2 đến 3 bữa cá trong đó có cá béo và các loại cá khác nhau. Đối với bệnh nhân ung thư có các lựa chọn bổ sung tăng cường để đủ 2g EPA/ ngày như có thể uống viên dầu cá  hoặc ăn cá nhưng số lượng viên và khối lượng cá sẽ lớn hơn rất nhiều so với người bình thường để bổ sung đủ 2g bệnh nhân phải ăn từ 15 đến 20 viên dầu cá trong 1 ngày, hoặc ăn 1 kg cá trích hoặc cá hồi, điều đó là hoàn toàn không khả thi khi bổ sung dài hạn.

Bệnh nhân có thể lựa chọn các dạng dinh dưỡng chuyên biệt như Forticare sử dụng 3 chai Forticare 1 ngày sẽ tương đương với bổ sung 2g EPA, ngoài ra sản phẩm còn bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, công nghệ khử mùi tanh giúp bệnh nhân dễ uống và ngon miệng hơn với 2 vị để lựa chọn là cam chanh và capuchino. 

Tài liệu Tham Khảo:

1. ESPEN Guideline 2006- 2009; ASPEN Guideline 2009

2. Hatao, F., Chen, K. Y., Wu, J. M., Wang, M. Y., Aikou, S., Onoyama, H., ... & Lin, M. T. (2017). Randomized controlled clinical trial assessing the effects of oral nutritional supplements in postoperative gastric cancer patients. Langenbeck's archives of surgery402(2), 203-211.

3. Din, J. N., Newby, D. E., & Flapan, A. D. Omega 3 fatty acids and cardiovascular.

4. Wigmore, S. J., Ross, J. A., Falconer, J. S., Plester, C. E., Tisdale, M. J., Carter, D. C., & Fearon, K. C. (1996). The effect of polyunsaturated fatty acids on the progress of cachexia in patients with pancreatic cancer. Nutrition12(1), S27-S30.

5. Wigmore, S. J., Barber, M. D., Ross, J. A., Tisdale, M. J., & Fearon, K. C. (2000). Effect of oral eicosapentaenoic acid on weight loss in patients with pancreatic cancer. Nutrition and cancer36(2), 177-184.

Danh mục tin tức